Surahan Banjar 2
Amun diganang, asa tarista ada jua…kayaapa ngalihnya urang bahari minggat, maninggalakan banua banjar mancari rajaki - ada nang madam sabaranakan, ada jua nang madam saurangan. Tahun 31…baarti hudah 78 tahun arwah nenek maampah katanah basar Malaya mancuba nasib. Suah hidin bagana di Baruas, di Pulau Pinang imbah tu mudik kasalatan mambuka kampung dianatara pakan Air Hitam awan Kaluang.
Urang wahini amun tasambat bangsa Banjar magun haja baanggapan bangsa nang pangalahian, bangsa nang kada pamburisit, pawanian, kada takutan basuduk atawa batimpasan. Asaan ulun tanggapan tu kada banar. Kada jua ulun handak manguilmakan. Masa ulun kacil di kampung, nang pangkat kawitan atawa pakacil, amun balalah kada suah katinggalan parang kumpang atawa lading balati. Parang kumpang bahulu awan basarung kayu tajuntai di higa sabalah kiwa atawa kanan pinggang. Lading balati amun kada tasisip di pinggang ada haja tu tapatak di pakit salawar. Tapi kada suah ulun mandangar ada nang rabit kulimbit disuduk lading balati atawa ditimpas parang kumpang. Nang suah tadangar panglima Salih awan panglima Ijam bakalahi, basudukan. Tagal ham kadua-dua ikung panglima tu bakalahi disabapakan, ujar urang cina, ‘dua ikung harimau kada magan bagana di bukit nang sama’.
Urang Banjar saing bagawi. Kada panguliran. Ada jua nang kada banaran. Di kampung ulun badayau banjar nang panguliran. Bini bagawi. Ari magun haja tatarauan hudah tulak kakabun (urang) mangukut batang gatah, laki malandau baulah tahi mata. Matahari tinggi gin magun haja balingkun, asa sayang bangat maninggalakan kaguringan. Kaganangan ulun si ‘utuh lingkun’. Marikit ngaran sampai katuha. Bilang kaya ’pak belalang’ nang dilakunakan Bat Latip awan P. Ramlee. Nang tasalisih baya saikung bini bagawai (utuh lingkun) nang saikung anak bagawi (pak belalang). Ada pulang saikung, magun haja hidup. Hudah malapan puluh umur. Suah jadi bilal wayah ulun magun haja bagana di kampung. Wayah anuman bahari, imbah manjual gatah turihan bini, sawat ‘tawap’ di panggung wayang. Kupiah dilipa-lipat dipatak di pakit. Maliat hidin manggaluhap mahantus mi di warung, ada nang batakun, kanapa kada manukar mi nang balum diguring hagan dibawa bulik. Sabaranakan hingkat mamakan. ‘Masakan bini kada nyaman’ ujar din. Kaya apa handak nyaman amun baya diguring kaitu haja.
Nang saingnya kada gagawayan saing. Tatiring kabun hidin, sangkaan urang kabun cina. Rumput atawa halalang sahalai gin kada sawat bacangul napaan pulang hingkat hidup. Lingainya kabun cina, lingai diracun. Tagahnya kabun banjar, gajah bapatak gin kada kaliatan. Manureh di kabun cina, ba-al gin kada salawar. Manureh di kabun banjar, manggalatak dagu kadinginan, jimus kanyim sa-awakan. Talasan hingkat diparah…Tapi banjar nang saikung ni, laki bini saing bagawi. Hidin kada suah manukar racun, ‘mambuang duit’ ujar din. Cangkul awan tajak gin hingkat malingayakan kabun. Halalang nang ngalih dibuangi gin habis ka-akar dibarubuti. Bisa pulang tu mamalar. Cina manukari kabun urang banjar bahutang di bank. Hidin manukar awan duit nang dipalar…tunai.
Uma kawitan saing bagawi mangganalakan anak. Ba-andah kawitan ka bawah tanah di balakang masigid, kabun nang lingai imbaham tagah. Kada sawat batamu haul, ngaran kabun baalih tumatan di Acil, Ardi, Gumri, Amri ka Ah Chong, Hong Thye, Ah Kau awan Ah Seng. Imbahannya, hadapan balakang, higa mahiga nang baharinya kabun banjar wahini kada lagi. Samunyaan dijuali. Warga banjar handak badadas sugih. Sugih satumat.
Kangalihan nenek laki manabangi hutan baulah kampung hagan diganayi warga banjar baya hingkat dirista. Baandahnya generasi nang babayaan ulun ka alam baqa baarti bapataknya bahasa awan bangsa banjar di Kampung Sri Lalang. Wahini gin - kampung nang suah manyaksiakan kamacalan anak banjar nang saikung nia, kampung tampat balajar bakunyung mahauki awak, maunjun awan mamburu pilanduk/napuh di hutan Kimbung, manuba di sungai Canci, malunta di paparitan - hudah kada rahat nang ruhui basurah banjar. Amun kawitan nang babayaan, magun haja bagana di kampung, muntung suah dijajal hubi bagatuk, wadi, mandai (hampapai), garinting bakut awan sapat humaan gin hudah asa hahayaan basurah banjar, napaan pulang anak-anak nang diganalakan di hadapan talivisyen, video game awan komputer!!!
Related posts:
March 27th, 2009 at 8:53 am
Bagus ni boleh belajar banjar. Boleh terjemah dalam bahasa melayu jugak supaya boleh faham.
Ada tak asal sejarah orang banjar? Aku orang banjar yang tak reti cakap banjar sebab tak bercakap.
March 27th, 2009 at 8:55 am
Faham sikit2 je..
Bagawi=kerja
Surahan=bercakap
Penguliran=pemalas
haha.. bagi banyak kali baru faham sikit2
March 27th, 2009 at 9:04 am
keguringan=tidur
tolong la terjemah yang lain. betul ke bangsa banjar ni suka berkelahi. Aku ni selalu gaduh mulut je kalau tak puas hati dengan orang. Haha.
March 27th, 2009 at 8:33 pm
Guring = tidur
paguringan = tempat tidur
taguringan = tertidur
Suka berkelahi tu tidak tepat. Yang lebih tepat ialah panas baran.
Insyaallah, kamus bahasa banjar akan menyusul dalam masa terdekat dengan harapan dapat melanjutkan usia bahasa banjar yang kian pupus. Mungkinkah ia akan pupus? Macamana nak terus hidup kalau orang banjar di kampung pun menggunakan bahasa melayu bila ‘bepandir’ sesama banjar. Akhirnya melayu rosak banjarnya rakai (terbarai).
April 16th, 2009 at 2:59 am
“Cina manukar kabun urang banjar bahutang di bank. Hidin manukar awan duit nang dipalar…tunai”.
Hehehe… Sugih hidin nik. Ngalih hanak tahaga Banjar nang kaya dinik.
Banaran-nai, amun ma-itihi kabun tagah hajak tarus manyambat bat Banjar. Amun rapik, bat Cinak. Cinak ni saing.
Banjar ni labih kurang hajak awan Malayuk. Panguliran. Hanak disuruh hanyar bagarak. Nik manyambat diri sendiri. Bukan hagan urang lain.
October 9th, 2009 at 12:18 pm
Hikayat pian, dingsanakkai nyaman banar diumpati kisahnya.
sakadar, Handak maakurkan lawan Banjar Balikpapan Kalimantan Timur
papagian = sungsung
hidin = sidin
mahantus = mabantas
hagan = gasan