Surahan Banjar 3
Urang Banjar pangalahian…banaranlah?
Asa-an ulun urang Banjar nang hudah lawas baandah ka Malaysia kada pati balain awan suku kaum lain nang mangganayi tanah Samananjung. Amun disambat panyarikan, ulun kada handak mangulimakan. Ulun gin panyarikan jua tapi sariknya ulun kada diula-ulah.
Disambat panyarikan kaganangan ulun jaman bahari. Wahitu ulun magun haja bagana di kampung. Kakanakan mana nang kada suah bakalahi awan ulun. Bagusti, batamparan, batumbukan bilang hudah jadi bantasan. Kanapa lah.
Bangsa di kampung samunyaan Banjar tutuk. Alai, kalua awan rantau balaki babini sa bangsa. Ulun saurangan nang balain…Uma balaki Arab Yaman. Nitu tu pang ulun jadi huhulutan kawan. ‘Arab celup’ ujar kawan maiji-ek. Pamulaan tu ulun baranai haja. Kada hakun bangali-ngalih baburinik.Tapi amun baranai sapanjangan, makin wani kawan mahuhulut. Bulik ingu-ingui manangis baadu awan uma. “Maraha” ujar din. Kalawasannya jadilah ulun ‘talinga rinjingan’.
Suah ulun bakalahi awan anak patuha Usup, katuha kampung nang mangganti arwah nenek laki. Anak nang bakalahi, kawitan nang datang manyariki. Pamulaan ulun baranai haja, kada hakun malawan tutuhaannya. Nang kada nyamannya, malihat ulun baranai, hidin makin mambala-bala. Imbahannya bila nang anum hilang sabar, mambawayi hidin batumbuk hanyar ranai. Sakalinya hidin wani-wani lalat haja.
Wayah kakanakan memang ulun macal. Handil awan parit mana nang kada suah diunjuni. Amun kada tulak bakawan, saurangan gin wani. Bahari, sungai tampat paunjunan kada lingai kaya wahini. Tagahnya gajah guring gin kada kaliatan. Wahitu kada suah asa takutan awan harimau atawa ular. Kada suah jua mambawa sangu salain parang kumpang atawa parang panjang. Kaganangan wahini, asa marinjing bulu awak. Amun dipatuk ular atawa dirungkup harimau, baya mati katak sudahnya.
Taganang jua kaya apa ulun balajar bakunyung. Di kampung ada susulungan subalah manyubalah jalan. Bulik sakulah, imbah mahantus kada mambaca buku. Susulungan dahulu dituju. Tumatan di rumah, bukah haja sapanjangan jalan. Kada sain kasutan pulang tuh. Katabalan talapak batis, Jalan batar nang mambarangat gin asa dingin haja. Hudah parak, baju lakalakas dipacul, ditimbai dihiga jalan. Mahanu kada sawat mamacul salawar tarus tajunan. Bila asa hudah bisa bangat bakunyung, balawan pulang awan kawan bakunyung manyalam tumatan subalah kiwa jalan imbah tu timbul disubalah kanan. Kada samunyaan nang wani. Banyak nang panjimput. Amun hinakan handap, kada lapas manyubarang, jingkar awak. Hudah tatarauan ari hanyar bulikan. Uma mahadang hudah awan hahambatan. Mahanu, dibawa din kakamandian hagan digintas awan sabut. “Bahauk awak” ujar din. Sahari dua ranai, bapiragah baik. Imbah tu, panjang gulu malilingau kaluku kawitan kada maitihi. Amun hidin aur, mancingit bukah manuju susulungan pulang. Macal bangat lah.
Macal-macal ulun kada suah balalah malam kaya kakanakan nang lain. Kaya apa macalnya gin, ulun kada suah umpat kakawanan bacucuntan tanaman urang cina di kampung. Ari Jumaat kada sakulah. Imbah manggani-ei uma manureh, maangkit awan mainijin gatah, masigid diampahi. Talah mandarasi yasin sakali dua, masigid magun haja puang. Amun ada urang aruh basaruan, ulun kada suah kada umpat batahlil. Imbah talah batahlil, badadas kadapur maambil idang. (Bahari makan baidang-saidang ampat ikung). Imbah makan, ulun basisimpun. Idang dibawa pulang kadapur. Macal tapi kada panguliran. Nang pangkat pakacil, patuha, makacil, matuha bilang kada suah kada ulun rawa atawa hidin marawa. Tapi awan anak dara kampung kada suah basapaan. Mangurihingi gin kada suah. Panyupan awan bibinian anum.
Related posts: