Surahan Banjar 7
Asa lawas bangat ba-inip. Kada sain burinikan. Amun dihja-akan damia, kaya apa hingkat landap lading. Ni pang nih bagamat pulang mangilir. Ujar urang bahari, kayu baal gin kawa barau amun dipuputi, balukuk lading gin bisa landap amun saing mangilir.
Tasambat mangilir, kaganangan wayah kakanakan Uma tatiring ulun mangilir bakaring pisau panurihan. “pamali” ujar din. “amun mangilir kada babanyu, apatia kaina karindangan saurangan. Hakunlah”. Takun din pulang. Kaya apalah karindangan saurangan. Guling guling dipaguringan, mata takicing tagal ham kada hingkat guring apa-an pulang janak, kaganangan kurihing diang nang kada tahu manahu. Atawa taungut bahaharian dilulungkang.
Uma ai, kabanyakan kapamalian urang Banjar bahari. Hudah ungkui kaya nia, imbah sabuting sabuting pulang kaganangan papadahan kawitan.
Wayah mamajahi lampu, pajahi haja awan jariji. Amun dipuput awan muntung apa tia kaina pangalumpanan. Kada bakatalahan mangaji.
Uma suah jua manyambat “amun handak paingatan, kada pangalumpanan, wayah tahaga kunang-kunang tarabang, baca salawat imbah tu tungap”. Kada dibariyakan dipingkuti atawa di-igut kaina jingkar apatia kada sawat manarangi hati. Taguk haja baikungan.
Kada lawas imbah tu, nenek ‘juruh’ basaruan. Bahari urang ba-aruhan imbah Magrib. Mahadang tutuhaannya talah batahlil, nang kakanakannya bagaya, sapalihnya manyuluh iwak dihandil dihiga rumah. Ulun pulang malilingas maitihi kunang-kunang nang batarabangan. Inya handak dijadiakan carita, malam tu banyak bangat kunang-kunang. (higa mahiga rumah nenek juruh ada puhun rumbia awan hanau, wadah kaganaan kunang-kunang). Ulun pulang kada sain ampihan basalawat, mahadang kaluku ada taulih nang dikidam. Ada saikung nang tarabang parak banar awan muntung nang basadinan tanganga. Napa lagiam, situ saini ulun tungap, taguk baikungan.
Bulik karumah malam tu, tataku-takun saurangan “pintar jua ah imbah ni”. Pandapatan saku mangaji.
Ulun kada hingkat ma-inggih atawa manida-akan. Tagal ham, tumatan baumur lapan tahun, kada sain ampihan uma malajari, mainta ulun maapal ayat lima, ayat tujuh, ayat lima walas. Imbah sa-uting sa-uting pulang. Satumat jua hudah marikit. Kaitu pang jua mangaji Quran. Wahitu ada talu ikung kulaan umpat mandaras di rumah. Mahanu, uma aur, kada hingkat basalimpuh dihiga malajari. Ulun tu pang diinta uma mambujurakan bacaan anak buah din. Asa hahaya-an ada jua, nang dilajari tuha pada saurang, tapi badimapa tu ai amun hudah disuruh kawitan.
Apa pintar bangatah? Kada ah. Badayau nang lagi pintar, mangaji sampai ka universiti. Ulun baya tuntung balajar ditingkatan lima jua.
Taganang pulang wayah balajar didarjah ampat sakulah malayu di Sari Gading. Wahitu, umur hanyar sambilan tahun, ma-ampah sapuluh. Ulun bagana di Pasir Panjang, manalu batu jauhnya tumatan sakulah. Hari ibu bapa bahari subalah malam. Kawitan pulang kada pati wagas handak manggani-ei tulak ka-sakulah. Badimapalah?
Kawitan manangati amun tulak saurangan. Handak mambala-bala inta digani-ei kada purun pulang. Napa am pada mamilanduk ha. Bapiragah handak umpat guring dirumah kawan imbah talah karamaian.
Pukul sambilan, sapuluh, sawalas magun haja tacuhung luang muntung karamian. Si jakun kaya ulun naya kada suah asa rami kaitu. Parak pukul dua walas hanyar tuntungan. Hanyar ba-isuran. Imbah saikung saikung bulikan tatinggal ulun papalingau saurangan. Rumah kada paparakan, laluan nang handak dihantas babaya ludus. Higa mahiga tagahnya amun gajah badiri cagat gin kada kaliatan. Uma ai, asa handak mingsul ada jua. Tagal ham, darah Banjar nang magun haja likat di awak ma-ulah ulun asa supan amun ada nang manyambat pamburisit.
Ujar urang bahari, langsiak rami bangat manakutani urang nang balalah malam. Marawa mangiau ngaran, imbah diitihi kada kaliatan urangnya. Suah tadangar pandiran tutuhaannya nang manyambat adanya langsiak di jalan bulik nang handak dilalui nih. Kaganangan wahitu, situ saini marinjing bulu awak. Bakas jajakan batis bayi hutan, awan harimau bilang hari-hari tatamuan.
Sangu diawak baya suar sabuting. Amun pajah, bahahar bapanjangan. Kada apa-ah. Diwaniyakan haja tuh. Pada bamalam di sakulah, baik ulun bulik. Amun guring di rumah, satida-tidanya kada jadi bantasan nyamuk.
Batumat awan bismilah, diumpati ayat-ayat nang diapal nang uma lajari, ulun mambatis diba-dibak saurangan, muntung kada sain ranayan. Talah sabuting, sabuting pulang dibaca. Mamukul satu hanyar tacungul dimuha lawang. Uma gin takajut. Wirai. Bilang parak raum panjanak. Kada pacaya nang tacagat di hadapan anak saurang, cucu Naib Hasan nang hudah sapuluh tahun kada bangsu-bangsul imbah dibatak kominis kahutan wayah ulun magun haja tapatak dipaparutan kawaitan. Nang manambahakan kakagitan uma bila anjing Cina dikabun subalah kada sain ilunan. Ranai. Asa-an ulun, hidin kalumpanan suah malajari ayat mambungkamakan muntung binatang. Alhamdulillah, barkat yakin, ulun kada tahaga napa-napa dijalan.
Imbah malam tu, ulun batambah yakin awan ayat-ayat Quran. Mujarab diulah pandinding, panawar atawa tatamba. InsyaAllah.
Related posts: